‘Livestreamen van rechtszittingen voedt ook wantrouwen in rechtspraak’

Het is 2012 wanneer de toenmalige voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, Erik van den Emster, zegt dat “rechtszaken in de toekomst live via televisie of internet te volgen moeten zijn”. Dat is twee jaar nadat de Raad is begonnen met de tv-serie De rechtbank en een jaar voordat de Raad start met een proef waarbij grote rechtszaken via de eigen website live te volgen zijn. “Het doel is dat het publiek ziet wat de rechtspraak doet en waarom. Het begrip voor het werk van de rechtspraak zal daarmee toenemen”, aldus Van den Emster. Als de Raad eind 2020 bekendmaakt structureel te willen verdergaan met het livestreamen van rechtszittingen, wordt erbij gezegd dat transparantie en openbaarheid essentieel zijn voor het vertrouwen in de rechtspraak. Uitgangspunt Daar valt wel wat op af te dingen, constateert Olaf Tijhuis in het onderzoek Livestreamen: een welkom middel voor het vertrouwen in de Rechtspraak? In deze materscriptie, waarop Tijhuis afstudeerde aan de Universiteit Leiden, concludeert hij dat het uitgangspunt van de Rechtspraak – het vergroten van transparantie door middel van livestreams leidt per definitie tot een toename van het vertrouwen in de Rechtspraak – onjuist is. Dat geldt met name in gelivestreamde ‘PIL-zaken’: die kunnen vertrouwen in de Rechtspraak zelfs negatief beïnvloeden. Bij PIL-zaken (public interest litigation) procederen organisaties strategisch door een rechtszaak te gebruiken om meer maatschappelijke impact te krijgen en zichzelf een podium te verschaffen. Demystificatie Uit eerder verricht empirisch onderzoek blijkt dat livestreaming een positief effect kan hebben op het vertrouwen in de Rechtspraak. Maar er treedt ook demystificatie op, wat kan leiden – aldus de onderzoeker – tot negatieve effecten op het vertrouwen in de Rechtspraak. Dat werd duidelijk tijdens de rechtszaken over de avondklok. “Zowel in de traditionele als sociale media werd grotendeels negatief gesproken over het proces én het handelen van de rechters”, zegt Tijhuis, die binnenkort als advocaat begint bij Houthoff. “Het effect van demystificatie werd in deze zaak door de livestream versterkt omdat een groot deel van de onderzochte negatieve reacties ad hominem waren – ze werden op de man gespeeld. Juist het in beeld kunnen zien van de rechter, dankzij de livestream, leidde tot veel twijfels over de onpartijdigheid.” Dat laatste kan het vertrouwen in de Rechtspraak ondermijnen. PIL-zaken Dat speelt vooral in PIL-zaken waar grote maatschappelijke thema’s centraal staan en waarover burgers al een (sterke) mening hebben. Dat vooroordeel leidt tot een negatief oordeel…

Deel deze post:

Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

MEER RECENTE BERICHTEN